EMDR Terapi Nedir? Travma Tedavisinde Nasıl Kullanılır?

EMDR Nedir?

EMDR, İngilizce "Eye Movement Desensitization and Reprocessing" kelimelerinin kısaltmasıdır. Türkçeye "Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme" olarak çevrilir.

1987 yılında psikolog Francine Shapiro tarafından keşfedilen bu yöntem, bugün Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından travma tedavisinde birinci basamak yöntem olarak önerilmektedir.

EMDR Nasıl Çalışır?

Travmatik bir anı yaşadığınızda, beyin bu anıyı normal şekilde işleyemez ve "donmuş" hâlde depolar. Bu donmuş anılar, yıllar sonra bile tetikleyicilerle canlanabilir, kaygı, panik veya bedensel tepkilere yol açabilir.

EMDR'da terapist, danışandan o travmatik anıyı zihninde canlandırmasını ister. Aynı anda bilateral stimülasyon uygulanır; bu genellikle terapistin parmağını sağa-sola hareket ettirmesi ve danışanın gözleriyle takip etmesi şeklinde olur. Alternatif olarak ses ya da dokunsal uyarım da kullanılabilir.

Bu çift taraflı beyin aktivasyonu, donmuş anının yeniden işlenmesini sağlar. Sanki beyin nihayet o dosyayı "kapatma" fırsatı bulur.

Bir Seansta Neler Olur?

• Terapist önce güvenli bir ilişki kurar ve geçmişi değerlendirir
• Hedef anı ya da duygu belirlenir
• Bilateral stimülasyon setleri uygulanır (15-30 saniye arası)
• Her setin ardından danışan ne hissettiğini paylaşır
• Anı giderek daha az rahatsız edici hâle gelir

EMDR Kimlere Uygulanır?

EMDR öncelikli olarak şu durumlarda kullanılır:

• Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB): Kaza, şiddet, kayıp gibi travmatik olayların ardından
• Çocukluk travmaları: İhmal, istismar, zorbalık gibi erken yaşam deneyimleri
• Fobiler: Özgül korkular ve kaçınma davranışları
• Anksiyete ve panik: Kökleri geçmişte olan kaygı bozuklukları
• Yas ve kayıp: İşlenemeyen acı deneyimler
• Düşük benlik saygısı: Geçmiş yaşantılardan beslenen olumsuz inançlar

EMDR ile Konuşma Terapisi Arasındaki Fark Nedir?

Konuşma terapisinde travmayı defalarca anlatmak gerekebilir. Bu bazı danışanlar için zorlu bir süreçtir.

EMDR'da ise olayı ayrıntılı anlatmak zorunlu değildir. Terapist, içeriği değil, bedensel ve duygusal tepkiyi hedef alır. Bu nedenle anlatmakta güçlük çeken ya da sözcüklerle ifade edemediği deneyimleri olan kişiler için özellikle etkilidir.

EMDR Kaç Seansta Sonuç Verir?

Tek bir travmatik olay için 3-6 seans yeterli olabilir. Karmaşık travma geçmişlerinde ise bu süre uzayabilir. Her vaka bireyseldir; terapist değerlendirme seansında bir yol haritası çizer.

EMDR Güvenli mi?

Evet. Düzgün eğitim almış bir terapist tarafından uygulandığında EMDR güvenli ve kanıta dayalı bir yöntemdir. Uluslararası EMDR Derneği (EMDRIA) ve Avrupa Travma Derneği (ESTSS) tarafından onaylanmıştır.

Seans sırasında geçici olarak bazı duygusal yoğunluk yaşanabilir; bu normaldir ve terapist bu süreci yönetir.

Ankara'da EMDR Terapisi

EMDR terapisine başlamak istiyorsanız, öncelikle bu alanda sertifikalı bir psikologla görüşmenizi öneririz. Sertifika, terapistin belirli saat ve süpervizyon gereksinimlerini tamamladığını gösterir.

Fevziye Harputluoğlu, çocuk ve yetişkinlerde EMDR uygulaması konusunda uygulayıcı sertifikasına sahip bir psikologdur. Travma ve EMDR seansları hem yüz yüze (Ankara) hem de online olarak gerçekleştirilmektedir.